پاورپوینت فصل پنجم کتاب جامعه شناسی سازمان‌ها نوشته آرین قلی‌پور، با عنوان «قدرت و پویایی»، یکی از مهم‌ترین بخش‌های این اثر است که به بررسی عمیق و جامع مفاهیم کلیدی درباره نقش قدرت در سازمان‌ها و چگونگی پویایی‌های آن‌ها می‌پردازد. در این فصل، نویسنده تلاش کرده است تا نگاه انتقادی و تحلیلی نسبت به ساختارهای قدرت در سازمان‌ها ارائه دهد و نشان دهد که چگونه این ساختارها بر رفتار اعضا، فرآیندهای تصمیم‌گیری و در نهایت، بر موفقیت یا شکست سازمان تأثیر می‌گذارند.

در ابتدای فصل، آرین قلی‌پور، با بیان تعریف‌های مختلف از قدرت، آن را به عنوان توانایی اثرگذاری بر دیگران و شکل‌دهی به رفتار و تصمیمات آنان معرفی می‌کند. او تاکید می‌کند که قدرت در سازمان‌ها نه تنها در قالب سلسله‌مراتب رسمی، بلکه در قالب روابط غیررسمی، شبکه‌های ارتباطی و نفوذ فرهنگی نیز وجود دارد. به عبارت دیگر، قدرت نه فقط بر اساس جایگاه رسمی در ساختار سازمان، بلکه بر اساس مهارت‌های اجتماعی، اعتبار، و نفوذ فردی نیز شکل می‌گیرد. این دیدگاه، اهمیت شناخت قدرت را از دیدگاه‌های مختلف، از جمله نظریه‌های کلاسیک و معاصر، برجسته می‌کند.
در ادامه، فصل به بررسی انواع قدرت در سازمان‌ها می‌پردازد. قدرت رسمی، که بر اساس ساختارهای رسمی و سلسله‌مراتب است، به عنوان یک نوع قدرت غالب در سازمان‌ها شناخته می‌شود. این نوع قدرت، معمولاً در قالب مدیران، سرپرستان و رهبران رسمی ظاهر می‌شود. اما، در کنار آن، قدرت غیررسمی نیز اهمیت فراوانی دارد؛ قدرتی که بر اساس مهارت، اعتبار، و روابط اجتماعی شکل می‌گیرد. این نوع قدرت، اغلب در ارتباطات روزمره و نفوذ فرهنگی، نقش مهمی ایفا می‌کند و می‌تواند بر فرآیندهای تصمیم‌گیری، تغییرات سازمانی و حتی مقاومت در برابر تغییر تاثیرگذار باشد.
یکی از مباحث کلیدی در این فصل، مفهوم پویایی قدرت است. نویسنده نشان می‌دهد که قدرت در سازمان‌ها نه یک وضعیت ثابت، بلکه یک فرآیند پویا و در حال تغییر است. بر این اساس، قدرت می‌تواند در اثر عوامل مختلف، مانند تغییرات ساختاری، فناوری‌های نوین، یا تحولات فرهنگی، تغییر یابد. برای مثال، با ظهور فناوری‌های دیجیتال و اینترنت، قدرت در سازمان‌ها دچار تحول شده است؛ زیرا ارتباطات سریع و دسترسی آسان به اطلاعات، ساختارهای قدرت را به چالش می‌کشد و فرصت‌های جدیدی برای نفوذ و اثرگذاری ایجاد می‌کند.
در این فصل، همچنین به نقش فرهنگ سازمانی در شکل‌گیری و تثبیت قدرت پرداخته شده است. فرهنگ، به عنوان مجموعه ارزش‌ها، باورها و رفتارهای مشترک اعضای سازمان، می‌تواند به تثبیت قدرت در قالب‌های خاص کمک کند یا آن را تضعیف کند. برای نمونه، در سازمان‌های با فرهنگ مشارکتی، قدرت بیشتر در قالب نفوذ فرهنگی و اعتبار فردی است، در حالی که در سازمان‌های اقتدارگرا، قدرت در قالب سلسله‌مراتب رسمی و کنترل‌های سخت‌گیرانه تثبیت می‌شود.
یکی دیگر از نکات مهم در این فصل، بررسی رابطه بین قدرت و مقاومت است. قدرت، هرچقدر هم قوی، همیشه در برابر مقاومت اعضای سازمان قرار می‌گیرد. این مقاومت‌ها می‌توانند از طریق اعتراض‌ها، نافرمانی‌های مدنی، یا تغییرات در رفتار بروز پیدا کنند. بنابراین، رهبران و مدیران باید توانایی مدیریت این مقاومت‌ها را داشته باشند و بتوانند با استفاده از استراتژی‌های مختلف، تعادل بین قدرت و مقاومت را حفظ کنند. در این راستا، مفهوم «قدرت نرم» که بر نفوذ فرهنگی، اقناع و مشارکت استوار است، اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
در ادامه، فصل به بررسی نقش ساختارهای سازمانی در توزیع و تمرکز قدرت می‌پردازد. ساختارهای سلسله‌مراتبی، شبکه‌ای، یا ماتریسی، هرکدام ویژگی‌های خاص خود را دارند و بر نحوه‌ توزیع قدرت و میزان تمرکز آن تاثیر می‌گذارند. ساختارهای مرکزی، قدرت را در دست مدیران ارشد متمرکز می‌کنند، در حالی که ساختارهای شبکه‌ای و مشارکتی، توزیع قدرت را بیشتر در بین اعضا پخش می‌کنند و فرآیندهای تصمیم‌گیری را دموکراتیک‌تر می‌سازند.
در بخش دیگری از فصل، به بررسی نقش فناوری و نوآوری در پویایی قدرت اشاره می‌شود. فناوری‌هایی مانند اینترنت، هوش مصنوعی، و سیستم‌های اطلاعاتی، ساختارهای قدرت را دگرگون کرده‌اند. برای نمونه، فناوری‌های دیجیتال، امکان ارتباط بی‌وقفه و سریع بین اعضا را فراهم کرده‌اند، و به همین دلیل، قدرت در سازمان‌ها، از کنترل‌های سخت‌گیرانه به سمت نفوذ فرهنگی و ارتباطات نرم، حرکت کرده است.
در پایان، نویسنده به اهمیت تحلیل‌های انتقادی در مورد قدرت می‌پردازد. او معتقد است که فهم عمیق و انتقادی از قدرت، به مدیران کمک می‌کند تا بتوانند استراتژی‌های موثری برای مدیریت آن اتخاذ کنند. از طرف دیگر، شناخت پویایی‌های قدرت، می‌تواند به اعضای سازمان نیز کمک کند تا بتوانند در فرآیندهای تصمیم‌گیری مشارکت فعال داشته باشند و در مقابل قدرت‌طلبی‌های ناعادلانه، مقاومت کنند.
در جمع‌بندی، فصل پنجم کتاب «جامعه‌شناسی سازمان‌ها» اثر آرین قلی‌پور، به‌طور کامل نشان می‌دهد که قدرت در سازمان‌ها، یک پدیده چندبعدی و در حال تحول است که باید از زوایای مختلف بررسی و تحلیل شود. قدرت، نه تنها بر اساس ساختارهای رسمی، بلکه در قالب روابط غیررسمی، فرهنگ، فناوری و پویایی‌های اجتماعی، شکل می‌گیرد و تغییر می‌کند. فهم این مفاهیم، برای هر فردی که قصد دارد در محیط‌های سازمانی فعالیت کند یا مدیریت سازمان‌ها را بر عهده گیرد، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا باعث می‌شود تا بتوانند با آگاهی بیشتر، در مسیرهای مختلف سازمان، نقش موثری ایفا کنند و در عین حال، مقاومت‌های متنوع را مدیریت نمایند.
در نتیجه، این فصل، به‌نوعی راهنمای ارزشمند برای تحلیل و مدیریت قدرت در سازمان‌ها است، زیرا نشان می‌دهد که قدرت، نه صرفاً ابزاری برای کنترل، بلکه ابزاری برای پویایی تغییر و توسعه است؛ چرا که در دنیای امروز، پویایی و انعطاف‌پذیری، کلید موفقیت هر سازمانی محسوب می‌شود.